Capela da Imaculada Conceição

Op Madeira is de devotie tot de Onbevlekte Ontvangenis zeer oud, en arriveerde op het eiland sinds de tijd van de 'ontdekkingen' ('herontdekkingen') of 'vinding' en het begin van de nederzetting, tussen 1420 en 1425. Het is de moeite waard om de bouw te herinneren, door João Gonçalves Zarco, 1e kapitein van de begunstigde van Funchal, van de kerken van "Conceição de Baixo" (de oude en gesloopte kerk van Nossa Senhora do Calhau, gebouwd rond 1438 en beschadigd door de overstroming van 1803) en "Conceição de Cima", in wiens koor de kerk van het klooster van Santa Clara do Funchal werd gebouwd, beginnend in 1450. Naast verschillende kapellen en altaren gewijd aan deze devotie, verspreid over het eiland Madeira, hebben we zeer oude parochies waarvan de patroonheilige Nossa Senhora da Conceição is, zoals Machico en Porto Moniz, sinds de 15e eeuw, en in de 20e eeuw (1960) was de parochie van Imaculada Conceição, in Ponta Sol, gevestigd in een even oude kapel, Capela dos Esmeraldos (of Espírito Santo, nu ook bekend als Conceição), gezegend op 27 augustus 1508 door de bisschop van Tanger, D. João Lobo. De devotie tot de Onbevlekte Ontvangenis lijkt te zijn ontstaan in de Oosterse Kerk in de 7e en 8e eeuw, hoewel deze pas officieel werd erkend vanaf de 12e eeuw toen deze in de liturgie werd geïntroduceerd. Spanje en Portugal zijn altijd grote verdedigers geweest van de Onbevlekte Ontvangenis, waarvan de feestdag sinds de 13e eeuw op 8 december wordt gevierd, de dag waarop, volgens de Onbevlekte Ontvangenis-aanhangers, de Heilige Anna en de Heilige Joachim de Maagd Maria verwekten met een omhelzing en een kus bij de Gouden Poort. Volgens Xavier Coutinho wordt het feest van de Onbevlekte Ontvangenis in Portugal sinds de 14e eeuw gevierd, waarbij hij deze bewering baseert op het werk van Broeder Álvaro de Pais (ca. 1275-1352), "De Statu et planctu ecclesiae" (1332-1335), waarbij het feest van de Ontvangenis in het bisdom Coimbra werd ingesteld door bisschop Raimundo Ebrard I (1319-1324) in 1320. Sommige historici, die de Franciscanen aanwijzen als de grote verdedigers van de Onbevlekte Ontvangenis, beweren echter dat er verslagen van dit feest dateren uit 1263. In het "Getijdenboek van D. Fernando", nu in de Nationale Bibliotheek van Rio de Janeiro, in opdracht van Pater Joaquim de Sá, prediker van D. Fernando (1367-1383), is er een voorstelling van de Onbevlekte Ontvangenis. In 1430 stelde het Concilie van Bazel het feest van de Onbevlekte Ontvangenis verplicht, en de Franciscaanse paus Sixtus IV (1471-1484) was de grote verdediger ervan (1477). De Jezuïeten waren ook verdedigers van de Onbevlekte Ontvangenis vanaf 1534, toen de Sociëteit van Jezus werd opgericht. De Dominicanen accepteerden alleen het concept van de heiliging van de Maagd. Sommige pausen namen echter tijdens hun pontificaat een anti-Onbevlekte positie in: Leo I (440-461); Gelasius I (492-496); Gregorius I (590-604); Innocentius III (1198-1216); Innocentius V (1276); Johannes XXII (1316-1334) en Clemens VI (1342-1352). Het is natuurlijk dat de Franciscanen worden gecrediteerd met de devotie tot Onze Lieve Vrouw van de Ontvangenis op Madeira, aangezien zij João Gonçalves Zarco vergezelden bij de ontdekking van de archipel, de eerste mis vierden en vervolgens religieuze bijstand verleenden aan de bevolking die zich hier vestigde. De Onbevlekte Ontvangenis-aanhangers, zoals de Franciscanen en Jezuïeten, verdedigden Maria's maagdelijkheid 'ante partum en post partum' (voor en na de bevalling). Dit is een controversiële situatie, zelfs binnen de Katholieke Kerk, aangezien de Heilige Schrift niet expliciet verwijst naar deze toestand van de Maagd. De Onbevlekte Ontvangenis-aanhangers wijzen op de begroetingswoorden van de engel Gabriël, "Ave Maria Gratia Plena," als een indicatie van haar onbevlekte staat, maar protestanten leggen uit dat "vol genade" niet "onbevlekt" betekent, maar eerder "dankbaar", waarbij die staat van genade exclusief is voor Christus, volgens sommige theologen. Theologen zoals Sint Augustinus (354-430), Sint Bernardus van Clairvaux (1090-1153), Albertus Magnus, O.P. (ca. 1193/1206-1280) en Sint Thomas van Aquino, O.P. (1225-1274) bevestigden dat de Maagd, net als alle schepselen, in zonde was ontvangen en door Christus was verlost, en verdedigden zo alleen de heiliging van Maria. In Portugal werd deze positie ingenomen, bijvoorbeeld door Broeder Bartolomeu dos Mártires, aartsbisschop van Braga (1559-1582) en Broeder Diogo do Rosário, die stierf in 1580. Andere theologen verdedigden echter standvastig Maria's zuiverheid, zoals Broeder Amador Arrais, een Karmeliet, in zijn "Dialogen," en Pater João Rebelo, een Jezuïet die stierf in 1602. Hoewel de Griekse Kerk de Onbevlekte Ontvangenis sinds de 5e eeuw en de Latijnse Kerk sinds de 7e eeuw had gevierd, werd de triomf van de Onbevlekte Ontvangenis pas bekrachtigd op het Concilie van Trente door Paus Paulus IV (1555-1559) op 7 augustus 1555, "Cum Quorundam", over de eeuwige maagdelijkheid van Maria, en Paulus V (1605-1621) verbood elke doctrine die strijdig was met de Onbevlekte Ontvangenis. De onenigheid tussen immaculisten en maculisten duurde vele eeuwen, en pas in 1708 werd het verplicht voor de hele Kerk, daterend pas van 12 december 1854, de instelling van haar dogma door de bul "Ineffabilis Deus" (Onuitsprekelijke God) door Paus Pius IX (1846-1878). Portugal lijkt de Onbevlekte Ontvangenis te hebben vereerd sinds de tijd van de Reconquista, maar het was koning Johannes IV (1640-1656) die de grote promotor van haar cultus was, haar in 1646 verkoos tot patrones van Portugal, na de triomf van de Restauratie in 1640, de datum van de overwinning van Portugal op Filips Spanje en het begin van de Bragança-dynastie.

Details